Ogród małych kroków

Ogród małych kroków

Autorzy: Abbi Waxman

Wydawnictwo: Otwarte

Kategorie: Romans / Erotyka

Typ: e-book

Formaty: MOBI EPUB

Ilość stron: 344

Cena książki papierowej: 36.90 zł

cena od: 27.99 zł

„Piękna historia, która doprowadziła mnie do łez, a chwilę potem do śmiechu. Uwielbiam tę książkę!”

Dorota Gardias

 

 

Minęły trzy lata, odkąd Lili w wypadku straciła męża. Udaje jej się normalnie funkcjonować, nawet odnosi sukcesy jako ilustratorka w wydawnictwie, jednak wciąż bardzo tęskni za ukochanym. Jak ognia unika nawiązywania nowych znajomości, a czas wolny spędza w towarzystwie córek i rozrywkowej siostry. Dlatego gdy w ramach przygotowań do nowego projektu firma wysyła ją na kurs ogrodnictwa, Lili zabiera rodzinę ze sobą. Dziewczyny świetnie się bawią, a jej udaje się na kilka chwil zapomnieć o tęsknocie.

Szybko okazuje się, że sadzenie roślin i pielenie grządek to nie tylko przyjemne hobby, ale też okazja, by spojrzeć na swoje życie z innej perspektywy i skonfrontować się z niewygodną prawdą o sobie samej.

 

Dla mojego męża Davida, który mnie wspierał, choć także dużo mruczał pod nosem o tym, że powinnam „znaleźć sobie prawdziwą pracę”. Mam nadzieję, że jesteś zadowolony.

Dla mojej siostry Emily, bo to właśnie dla niej piszę.

I dla mojej mamy, Pauli Gosling, która nazywała mnie pisarką, jeszcze zanim nauczyłam się czytać. Teraz może powiedzieć:

„A nie mówiłam?”. Wszystkie matki to uwielbiają.

PODZIĘKOWANIA

Jeśli w piekle jest specjalne miejsce dla kobiet, które nie wspierają innych kobiet, to mam nadzieję, że w niebie jest analogiczne miejsce dla takich, które sobie pomagają. Albo przynajmniej darmowy parking. Cokolwiek.

Oto kobiety, dzięki którym ta książka mogła powstać: Leah Woodring, która kocha moje dzieci i dzięki której mam czas zajmować się pisaniem. Zginęłabym bez niej, dosłownie i w przenośni. Charlotte Millar, która wysłuchuje moich narzekań i zawsze bierze moją stronę, nawet wtedy, gdy jest jasne, że nie mam racji. Shana Eddy, najbardziej urocza i najinteligentniejsza kobieta w Hollywood, która od początku we mnie wierzyła. Do końca życia będę jej dłużniczką. Naomi Beaty, Hilary Liftin oraz Semi Chellas – trzy niesamowite pisarki, które mi kibicowały i zawsze służyły radą. I wreszcie moja agentka, Alexandra Machinist, elegancka kobieta o umyśle jak brzytwa, zbyt wspaniała, by mogła być prawdziwa – a jednak.

„Nadszedł czas, gdy myśl o pozostaniu ściśniętym w pąku stała się bardziej bolesna niż strach przed rozkwitem”.

Anaïs Nin

PROLOG

Od śmierci mojego męża minęły ponad trzy lata, jednak pod wieloma względami mam z niego teraz więcej pożytku niż kiedykolwiek. Wprawdzie nie mogę liczyć na to, że wyniesie śmieci, ale świetnie narzeka mi się na niego, kiedy robię to sama, i ogólnie rzecz biorąc, jest wspaniałym towarzyszem – cóż z tego, że niewidzialnym? Także w roli chłopca do bicia nie ma sobie równych, ponieważ został skremowany i w związku z tym nigdy nie protestuje, gdy go o coś obwiniam. Dużo z nim rozmawiam, choć nasze rozmowy – niegdyś metafizyczne dywagacje na temat znaczenia śmierci – z czasem przerodziły się w najzwyklejsze małżeńskie pogawędki o tym, co zjeść na obiad albo kto zgubił formularze deklaracji podatkowych.

Kiedy zginął w wypadku samochodowym piętnaście metrów od naszego domu, ja również chciałam umrzeć. Nie dlatego, że miałam złamane serce – choć miałam – ale ponieważ zupełnie nie potrafiłam sobie wyobrazić, jak zdołam bez niego sprostać wyzwaniom codzienności. Tak czy inaczej, dobrze, że nie umarłam, bo czekałby na mnie w niebie i, o rany, byłby mocno wkurzony. Wieczność w jego towarzystwie trwałaby naprawdę długo, jestem tego pewna.

Zatopiona w bezładnych myślach, jechałam samochodem, kiedy zadzwonił telefon. Na ekranie wyświetlił się numer mojej siostry Rachel.

– Cześć, Lil, pewnie odbierasz dzieciaki? – Sam dźwięk jej głosu sprawił, że się uśmiechnęłam.

– Owszem. To dość żenujące, że tak dobrze znasz mój rozkład dnia.

Włączyłam kierunkowskaz, zwolniłam nieco na światłach, po czym skręciłam, a to wszystko z telefonem wciśniętym nieprzepisowo między ucho a ramię. Czasami zadziwiam samą siebie.

– A możesz w drodze powrotnej podrzucić mi parę rzeczy?

– Umawiałyśmy się, że wpadnę?

Zapomniałam? To nie było wykluczone.

– Całkiem możliwe. Skąd mam wiedzieć? Tak czy siak, od kilku dni nie widziałam dziewczynek, a wiesz przecież, jak za mną tęsknią.

Roześmiałam się.

– Mogę z pełną szczerością zaświadczyć, że ani razu o tobie nie wspomniały.

Rachel zachichotała.

– Pewnego dnia pogodzisz się z myślą, że kochają mnie bardziej niż ciebie. Wypierając to, tylko utrudniasz nam wszystkim życie.

Włączyłam się w sznur oczekujących aut i uśmiechnęłam przez szybę do dyżurującej nauczycielki.

– Niech będzie, przepadają za tobą. Co ci przywieźć? Jakieś podstawowe wiktuały typu mleko czy raczej coś bardziej w twoim stylu, jak lubrykant albo podpałka do kominka?

Mała dłoń plasnęła o szybę, sprawiając, że podskoczyłam z przestrachu, i pozostawiając brudny ślad. Właścicielka dłoni, Annabel, zajrzała do wnętrza auta i zmrużyła oczy. Jej młodsza siostra Clare stała nieco z tyłu, rozglądając się nieprzytomnie. Nauczycielka posłała mi zza ich pleców sztywny uśmiech. W jej oczach lśniła wymęczona cierpliwość zabarwiona niejasną groźbą, która nakazała mi natychmiast pakować dzieciaki do środka i wynosić się stąd do diabła. Pośpiesznie odblokowałam drzwi, pragnąc jak najszybciej znaleźć się poza zasięgiem jej morderczego spojrzenia.

– Potrzebne mi pół kilo boczku – mówiła tymczasem Rachel. – Do tego parmezan, spaghetti, jajka, bochenek chleba i butelka czerwonego wina. Aha, i oczywiście masło.

– Oddzwonię do ciebie. – Wyprostowałam głowę i odłożyłam telefon na podłogę. – Pomóc ci ją zapiąć, Bel?

– Poradzę sobie.

Annabel, choć skończyła zaledwie siedem lat, obdarzona była powagą czterdziestopięcioletniej pracownicy dyplomacji. Taka już się urodziła: stopniowo opanowała sztukę ssania piersi, potem raczkowania i spożywania stałych pokarmów, ze stoickim spokojem przyjmując każde kolejne wyzwanie, jakie przed nią stawiałam. Przyglądała się światu z rezygnacją, jakbyśmy wszyscy byli dokładnie tacy, jak opisano nas w broszurce: odrobinę rozczarowujący, ale cóż można na to poradzić? Zapięła Clare w foteliku, mocując się z paskiem.

– Za ciasno?

Clare pokręciła głową.

– Za luźno?

Clare znów zaprzeczyła, wlepiając w starszą siostrę ufne spojrzenie wielkich brązowych oczu. Annabel skinęła głową i zapięła własny pas pewnym ruchem godnym raczej pilota oblatywacza tuż przed pięćdziesiątym startem niż kogoś bez przednich zębów i ze spinką w kształcie Dory Odkrywczyni we włosach.

– Możemy jechać – oznajmiła.

– Clare? – Chciałam się upewnić, że mała nie straciła od rana umiejętności budowania zdań. Gdyby tak było, pewnie zadzwoniliby do mnie ze szkoły, choć przy tych cięciach budżetowych, kto wie?

– W drogę, hej ho. – W porządku, sygnał z najmniejszej planety w układzie odebrany.

Wymacałam na podłodze telefon i oddzwoniłam do Rachel. Tym razem włączyłam głośnik i położyłam aparacik na kolanach. W końcu w samochodzie są dzieci – bezpieczeństwo przede wszystkim, proszę państwa. Rachel odebrała, zanim zdążył wybrzmieć pierwszy sygnał. Moja siostra jest niezwykle zajętą osobą.

Śledząc inne samochody w poszukiwaniu luki, w którą mogłabym się wcisnąć, wrzasnęłam do mikrofonu:

– Hej, czemu chcesz, żeby ci przywieźć składniki do carbonary? I czemu nie możesz sama ich kupić, kiedy będziesz wracać z pracy?

– Bo lubię ci zadawać zagadki i rzucać drobne wyzwania, żebyś nie wyszła z formy. Inaczej mózg ci obumrze, a kto będzie wtedy pomagał dziewczynkom w lekcjach?

– Czy my też załapiemy się na wyżerkę?

– Jasne. Będzie mi bardzo miło. Czemu na mnie krzyczysz?

– Nie krzyczę na ciebie, zepsuł mi się Bluetooth. Ale cieszę się, że zrobisz obiad.

Skręciłam w lewo.

– Jedziemy do sklepu? – zapytała Annabel. Wiedziałam, że nie lubi sklepów, ale liczyłam na to, że zwycięży nadzieja na nadprogramowe słodycze.

Skinęłam głową.

– Jeszcze jedno – dodała moja siostra. – Będziesz musiała mi powiedzieć, jak się robi carbonarę.

– A potem pojedziemy do cioci Rachel? – spytała Clare.

Przytaknęłam, a po chwili potrząsnęłam głową. Moja siostra właśnie ćwiczyła na mnie sztuczkę umysłową rycerzy Jedi zwaną „to nie są droidy, których szukacie”.

– Czekaj, Rach, wytłumacz mi coś: skoro to ja robię zakupy i ja będę gotować, czemu po prostu nie przyjedziesz do mnie?

Cisza.

– Rzeczywiście, to znacznie lepszy pomysł. Dzięki! Do zobaczenia.

Ton jej głosu podpowiedział mi, że zaraz się rozłączy.

– Stop – przerwałam jej. – Skoro przyjeżdżasz na obiad, możesz po drodze zrobić zakupy. Nie zapominaj, że ja mam na głowie dzieci.

– No tak. Niech będzie.

Rozłączyła się.

Spojrzałam na Clare w lusterku wstecznym.

– Nie, kochanie. Ciocia Rachel przyjedzie do nas.

Dziewczynki wyraźnie się ucieszyły. Naprawdę lubiły ją bardziej niż mnie. Co w tym zresztą dziwnego? Potrafiła zmienić prośbę o przysługę w zaproszenie na kolację i na dodatek sprawić, że wykiwany nie miał cienia pretensji.

PRZYGOTOWANIE OGRODU

Gdy gleba jest wystarczająco miękka, należy ją przekopać, a potem zostawić na kilka dni.

Przysyp ziemię 2,5-centymetrową warstwą kompostu. Nie bądź sknerą!

Spulchnij ziemię widłami. Wmieszaj kompost. Wygrab kamyki i inne śmieci, żeby podłoże było gładkie.

Zagon 3 × 5 metrów to dobry rozmiar dla początkujących. Jeśli jednak cię onieśmiela, zacznij od czegoś mniejszego. Pamiętaj, doniczka na balkonie to też ogród.

Na opakowaniu z nasionami znajdziesz morze przydatnych informacji. Dotyczą one chociażby warunków czy pory wysiewu. Masz wątpliwości? Zapytaj w sklepie ogrodniczym lub zadzwoń do najbliższego centrum doradztwa rolniczego. Ogrodnicy uwielbiają hodować sobie naśladowców.

ROZDZIAŁ 1

Jestem ilustratorką, co brzmi romantycznie – jakbym spędzała dni pod rozłożystym drzewem upstrzonym plamkami słońca, z zestawem akwareli stabilnie opartym na kolanie. W rzeczywistości pracuję przy komputerze, zgarbiona na biurowym krześle, niszcząc sobie kręgosłup. Słońce świeci, owszem – to w końcu południowa Kalifornia.

Uwielbiam tradycyjne ilustracje, wykonywane ołówkiem lub farbami, i żałuję, że nie mam więcej czasu, żeby się im poświęcić, ale po skończeniu studiów znalazłam pracę przy ilustrowaniu szkolnych podręczników. Przyjęłam ją z myślą, że to dobre na start, okazało się jednak, że ugrzęzłam po uszy w strefie komfortu – z niezłą pensją, dodatkami pracowniczymi, darmową kawą i nieograniczonym dostępem do podręczników do drugiej klasy podstawówki. Od niemal stulecia osiemdziesiąt dwa procent amerykańskich uczniów korzysta z pomocy szkolnych wydawnictwa Forest Press. Uwielbiam tę robotę. Uczę się mnóstwa ciekawych rzeczy i tworzę obrazki, które dzieci nie tylko oglądają, ale też nierzadko wzbogacają o miniaturowe kapelusze czy wąsy. Kiedyś Annabel przyniosła do domu jedno z moich dzieł – czwarte wydanie Historii oczami dziecka – i zobaczyłam, że przeszło przez dziesiątki rąk, a kolejni właściciele dorysowali moim postaciom historycznym szczegóły, jakich nie byłabym w stanie sobie nawet wyobrazić. Kto by pomyślał, że prezydent Van Buren był tak świetnie wyposażony?

W dziale kreatywnym jest nas czworo, plus zatrudniony na pełen etat autor, troje korektorów i główna asystentka, która praktycznie rzecz biorąc, zawiaduje całym tym majdanem. Kiedy tego ranka weszłam do biura, spojrzała na mnie i złożyła usta w ciup.

– Lilian, korekta odesłała twój wielorybi penis.

Uniosłam brwi.

– Rose, jak długo czekałaś, żeby mi to powiedzieć?

Nawet nie mrugnęła.

– Wiadomość przyszła o siódmej, więc parę godzin.

Nie zatrzymałam się.

– Przekaż im, że jutro rano dostaną go z powrotem.

Zakasłała.

– Już im powiedziałam, że załatwisz to jeszcze dziś.

Przystanęłam i odwróciłam się.

– Dlaczego?

Przeglądała ukryte pod biurkiem czasopismo.

– Bo mogłam dodać: „Dostaniecie swojego penisa z powrotem dziś wieczorem, stoi?”.

– Rozumiem, że trudno było się oprzeć takiej pokusie.

Wzruszyła ramionami.

– W oceanie codziennego znoju człowiek chwyta się każdego promyczka słońca.

Sasha, koleżanka z pokoju, podniosła wzrok, kiedy weszłam.

– Hej, czy Rose mówiła ci o penisie?

– Owszem. Dalej potrzebujesz mojej pomocy przy tym podręczniku do biologii?

– Mówisz o stadiach rozwoju kurzego jajka? Mogą poczekać.

– Okej, dzięki.

Wzruszyła ramionami.

– Tak czy inaczej, jestem pewna, że pierwsza była kura.

Powiedzmy to sobie jasno: dział kreatywny Forest Press niecodziennie jest mekką komedii. Często bywa tu bardzo nudno, zwłaszcza gdy uaktualniamy wademekum chemiczne albo coś w tym rodzaju. Zdarzają się jednak dobre chwile, no i nigdy nie brakuje kawy.

Usiadłam, otworzyłam folder i zagapiłam się w ekran. Była tam pojedyncza, dość mała ilustracja z podręcznika do weterynarii. Nie bardzo rozumiałam, do czego jest im potrzebna. Owszem, należy dbać o szczegóły, ale jak często weterynarzom przychodzi operować wielorybie penisy? Kiedy ostatnio się zdarzyło, że ktoś przywiózł do lecznicy papużkę i nie zmieścił się w poczekalni, bo większość krzesełek zajmował zestresowany wieloryb-impotent? Albo młoda wielorybia para, trzymająca się za płetwy, spoglądająca tęsknie na zamknięte w kartonowych pudełkach kocięta oraz szczeniaczki, od czasu do czasu wymieniająca krzepiące spojrzenia i pokasłująca nerwowo? Zajrzałam do maila: korektorzy odesłali plik, ponieważ jeden z podpisów zawierał literówkę. Jakim cudem ją wyłapali? Sięgnęłam po telefon i wystukałam numer.

– Korekta, mówi Al.

– Al, tu Lili.

– Cześć, Lili. Przykro mi z powodu twojego penisa.

Przekręciłam się na krześle.

– Jezu, co was dziś wszystkich napadło? Zbiorowa głupawka?

– Można to tak ująć.

– Mam pytanie, Al: czy tam na pewno jest błąd? Z materiałów, które dostałam od wydawcy, wynika, że wszystko się zgadza. Co wy tam u siebie macie, Encyklopedię penisów? Wielką księgę genitaliów?

Jego głos zdradzał rozbawienie:

– Nie mogę ujawniać naszych źródeł, dobrze o tym wiesz. Musiałbym cię zabić, a wtedy stracilibyśmy naszą najlepszą ilustratorkę.

Odwróciłam się do Sashy.

– Twój chłopak właśnie powiedział, że jestem najlepszą ilustratorką.

W słuchawce rozbrzmiał krótki wrzask. Sasha wzruszyła ramionami, nawet się nie odwracając.

– Powiedz mu, że odkąd zobaczyłam harpun Moby Dicka, nie jestem już nim zainteresowana.

– Al, twoja dziewczyna zamierza cię zostawić dla walenia.

– Znowu? Zdzira. Ale serio, nasz człowiek w oceanarium wyłapał literówkę, sprawdziliśmy u wydawcy i okazało się, że machnęli się w oryginalnym tekście. To nic wielkiego, po prostu sprawdzamy fakty. Taka praca.

– W takim razie niech ci będzie. Nie wiedziałam, że macie na łączach speca od wielorybów.

– Powtarzam, nie mogę ujawniać swoich źródeł, ale jak myślisz, jak dwóch zarośniętych humanistów miałoby sprawdzać te wszystkie mądrości, jeśli nie z pomocą całego tłumu tęgich głów o bardzo wąskich specjalizacjach?

– Masz rację, Al.

Odłożyłam słuchawkę, poprawiłam błąd i odesłałam dokument do Rose z dopiskiem, żeby wetknęła im ten penis, gdzie trzeba. Wiedziałam, że to doceni.

Po chwili zadzwonił telefon. Rose.

– Wołają cię na górę.

Nachmurzyłam się.

– Wylatuję z pracy?

Cmoknęła zniecierpliwiona.

– Nie mam pojęcia. Może ruszyłabyś tyłek i sama poszła sprawdzić?

Plotka głosi, że Rose była kochanką pierwszego pana Foresta, który zainstalował ją w dziale artystycznym, jak go wówczas nazywano, aby ukryć ją przed żoną. Jednak gdyby to była prawda, Rose musiałaby dobiegać osiemdziesiątki, a nie dobiega. Mimo wszystko jestem przekonana, że ma tu na kogoś haka. Inaczej wylaliby ją dawno temu. Jej podejście do ludzi przypomina stosunek lwa do gazeli. Westchnęłam i ruszyłam na górę, by stanąć oko w oko z naszą naczelną, Robertą King.

Roberta King była prawdopodobnie mniej więcej w moim wieku, a mimo to miałyśmy ze sobą tyle wspólnego, co wrotki i samochód wyścigowy. (To nie najlepsza analogia, ale przyszła mi do głowy, ponieważ używał jej mój ojciec. Umarł w zeszłym roku, ja jednak wciąż podtrzymuję pamięć o nim, kradnąc jego najlepsze teksty). Widziałyśmy się może kilkanaście razy w życiu, podczas spotkań integracyjnych, mających pomóc nam stworzyć biurową wspólnotę przez grę „zaufanie” i całe mnóstwo innych, równie upiornych zabaw – pamiętam tylko, że wydawała się nimi równie zażenowana jak ja.

Tego dnia ubrałam się w zwykły zestaw pracującej matki – długa spódnica, kozaki (a pod nimi dwie różne skarpetki, niewidoczne jednak pod spódnicą), bluzka z długim rękawem, w której spałam, i nieco rozciągnięty sweter z wycięciem w serek, kupiony w supermarkecie Target. Roberta miała na sobie garsonkę. Pachniała kwiatami. Ja goframi ze śniadania.

Mimo to uśmiechała się do mnie, jakbyśmy były przyjaciółkami od lat, co oczywiście znaczyło, że zaraz wylecę z pracy.

– Cześć, Roberto. Rose mówiła, że chcesz się ze mną widzieć.

– Tak, Lili, cześć, wchodź. Siadaj.

Odsunęła się z krzesłem od biurka i założyła nogę na nogę, co miało zapowiadać nieformalną babską pogaduchę. Podejmując konwencję, usiadłam lekko pod kątem i też założyłam nogę na nogę.

– Jak tam dzieci?

O-o, pytanie osobiste.

– Bardzo dobrze, dziękuję. Wiesz...

Cholera, zatkało mnie. Czemu to było takie trudne? Obie byłyśmy kobietami, obie pracowałyśmy w branży wydawniczej, obie jajeczkowałyśmy, pociłyśmy się, jadałyśmy lody, by czuć potem wyrzuty sumienia, czytałyśmy magazyn „People” w kolejce do kasy i zastanawiałyśmy się, co myślą o nas inni. Powinnyśmy być teraz bardziej wyluzowane.

– Masz dwie córeczki, zgadza się?

Skinęłam głową.

– I martwego męża? – Okej, tego nie powiedziała, sama dodałam to w myślach. Ludzie, którzy mnie nie znają, często dopytują: „A gdzie twój mąż?” albo: „Czym zajmuje się twój mąż?”, i bardzo trudno jest odpowiedzieć: „W niebie, miejmy nadzieję” lub też: „Och, no wiesz, głównie gniciem”. Tak czy inaczej, Roberta o nim nie wspomniała, co oznaczało, że pamięta o moim wdowieństwie i traktuje mnie z wyczuciem oraz empatią. Małpa.

– Lili, jak wiesz, branża wydawnicza ostatnio dość cienko przędzie. W całym kraju tnie się wydatki na edukację, co ma oczywiście bezpośredni wpływ na nas. Forest trzyma się na powierzchni tylko dzięki opanowywaniu kolejnych gałęzi rynku.

Zachichotałam. Roberta zamilkła i lekko zmarszczyła brwi. Zaczerwieniłam się.

– Wybacz... Myślałam, że to gra słów. No wiesz, Forest... i te gałęzie...

Gotowa byłam przysiąc, że w ciszy, która zapadła, pobrzmiewały świst wiatru i odległe pohukiwanie sowy.

Roberta odchrząknęła.

– Na szczęście trafiła nam się pewna okazja. Bloem Company to jedna z największych firm ogrodniczych na świecie. – Przytaknęłam. Nawet ja o nich słyszałam, choć nie odróżniam szałwii od szczawiu. – Stworzyli serię przewodników po kwiatach, a teraz chcą wypuścić kolejną, o warzywach. Tę o kwiatach wydała nieduża oficyna, która właśnie splajtowała, dlatego zgłosili się do nas.

Pokiwałam głową i przybrałam minę sugerującą absolutne skupienie, dla lepszego efektu marszcząc brwi. W rzeczywistości niczym pies czekałam, aż padnie moje imię.

– Chcielibyśmy, żebyś to zilustrowała.

Znów skinęłam głową. Roberta zamilkła.

– Byłoby... świetnie.

Nic nie rozumiałam. Po co to całe zamieszanie? Czemu ściągnęła mnie do swojego gabinetu, żeby przekazać mi zlecenie? Zazwyczaj dowiadujemy się o takich rzeczach podczas krótkich zebrań na dole, a szczegóły przychodzą do nas mailem.

– To kawał roboty – podjęła Roberta.

– No tak, na świecie jest mnóstwo rodzajów warzyw.

– Owszem. A ci od Bloema chcą opisać je wszystkie. Planują wydać kilka tomów plus suplement.

– Ubóstwiam suplementy.

– I chcemy, żebyś zrobiła to ręcznie, nie na komputerze. Akwarelami, piórkiem i tuszem, węglem, wybór należy do ciebie. Bloemom zależy na estetyce i ponadczasowości. A jednocześnie na czerpaniu zysków z powracającej mody na slow food, organiczne uprawy i lokalne rolnictwo. – Denerwowała się, słyszałam to w jej głosie. Nagle spojrzała na mnie i wypaliła: – Obawiam się, że zrobiłam coś okropnego. Naprawdę, naprawdę okropnego.

Byłam zaskoczona, bo nie sprawiała wrażenia kobiety zdolnej do naprawdę okropnych czynów, ale przygotowałam się na wstrząs.

– Powiedziałam im, że pójdziesz na kurs ogrodniczy – wyjaśniła. Odchrząknęła i dodała: – Konkretnie kurs uprawy warzyw.

– Słucham? – Zmarszczyłam brwi. – Powiedziałaś: kurs ogrodniczy?

Roberta spiekła raka.

– Rozmawiałam przez telefon z babką od Bloemów, która wspomniała, że jeden z synów właścicieli prowadzi kursy uprawy warzyw tu, w Los Angeles. Obiecałam, że cię zapiszemy.

– Na zajęcia?

– Tak.

– Z uprawy warzyw?

– Tak – powtórzyła wolniej, uznawszy najwyraźniej, że nie rozumiem, o co jej chodzi. – Obiecałam, że weźmiesz udział w kursie uprawy warzyw. – Powiedziała to takim tonem, jakim ktoś inny mógłby oświadczyć: „I będziemy cię powoli zanurzać w beczce z kwasem, nogami w dół”.

– Ale ja nie mam nic przeciwko. To całkiem fajnie brzmi. – Po chwili milczenia dodałam: – Chyba że chodzi o trzyletnie studia i mnóstwo ciężkiej fizycznej pracy.

Roberta pośpiesznie pokręciła głową.

– Sobotnie przedpołudnia, sześć tygodni. Oczywiście wynagrodzimy ci stracony czas.

Kiedy lekko wzruszyłam ramionami, ożywiła się jeszcze bardziej.

– Poza tym dostaniesz dodatkowy urlop.

Zrobiłabym to za nic, ale ona nie musiała o tym wiedzieć.

– Brzmi w porządku.

Roberta zadrżała.

– Sama bym poszła na ten kurs, ale to niemożliwe.

W tym momencie zmieniłam nieco zdanie na jej temat.

– Dlaczego nie?

– Nie znoszę robali. – Wzdrygnęła się jeszcze mocniej i chyba nawet trochę zbladła, choć trudno było to dostrzec pod grubą warstwą makijażu. – Mam złe wspomnienia z dzieciństwa. W ogóle trzymam się z dala od gleby, wiesz, tak na wszelki wypadek.

Musiałam przygryźć wargę, by nie zapytać jej o szczegóły. Czego mogą dotyczyć te złe wspomnienia? Wyobraziłam sobie, jak pędzi przed siebie, mała dziewczynka ubrana w śliczny zestaw z Baby Gap, potyka się, upada, cienkie warkoczyki podskakują w zwolnionym tempie, ślizg na brzuchu po ziemi, spotkanie oko w oko z dżdżownicą... która wyciąga pistolet i strzela? A może gryzie ją w nos? No naprawdę, przecież one nawet nie mają zębów. Ale nie mówi się ludziom takich rzeczy. Nie należy otwarcie drwić z czyichś lęków. Muszę zatem pamiętać, by zrobić to później, w domowym zaciszu.

Wciąż zerkała na mnie niespokojnie.

– Czy to znaczy, że się zgadzasz?

Wzruszyłam ramionami.

– Oczywiście, bardzo chętnie. Na pewno mnie to zainspiruje.

Nie dodałam, że mogłabym równie dobrze przeprowadzić analizę przedmiotu na marchewce w supermarkecie. Roberta uważała, że kurs pomoże mi w pracy, a kim byłam, by się z nią spierać?

Wstała, wyraźnie rozluźniona. Garsonka ułożyła się na niej idealnie, bez jednego zagniecenia. Może trzymała pod biurkiem małego człowieczka, który dmuchał na nią gorącą parą? Moje ciuchy wciąż wyglądały, jakby ktoś zmiął je w kulę i nią we mnie rzucił.

– Znakomicie. Początek kursu w najbliższą sobotę. Możesz wziąć ze sobą dzieci.

Podziękowałam jej, a ona mnie, uścisnęłyśmy sobie dłonie i jeszcze raz wymieniłyśmy podziękowania, po czym Roberta dodała:

– Bardzo się martwimy o przyszłość wydawnictwa. Ale wiem, że zrobisz dobre wrażenie i świetną robotę i że zdołasz nas ocalić.

– Czyli żadnej presji. – Próbowałam złagodzić sarkazm bladym uśmiechem.

Na to Roberta, po raz pierwszy, odkąd przekroczyłam próg gabinetu, uśmiechnęła się do mnie szczerze.

– Wiem, że dasz sobie radę.

Słaniając się lekko, wyszłam na korytarz i ruszyłam ku schodom.

Weszłam do maleńkiej kuchni i nalałam sobie wielki kubek kawy. Na kubku widniało hasło: „Najlepszy tata pod słońcem”. Uznałam, że pasuje, choć wybrałam go głównie dlatego, że rozmiarem przypominał wiadro. Rose powiesiła nad ekspresem kartkę z napisem: „Jeśli bierzesz właśnie resztkę kawy, wstaw nowy dzbanek albo twoje życie stanie się... skomplikowane”. I to wcale nie był żart. Sasha kiedyś zapomniała i Rose przekierowała jej połączenia wychodzące na numer dyrektora generalnego. Facet pięć razy z rzędu podnosił słuchawkę i trafiał na Sashę. W końcu sam jej zasugerował, by następnym razem pamiętała o dzbanku.

Usiadłam przy biurku i zadzwoniłam do siostry.

– Czy przez najbliższych sześć tygodni mogłabyś zajmować się moimi dziećmi w sobotnie przedpołudnia?

Po chwili milczenia padła odpowiedź:

– Tak, jeśli nie będzie ci przeszkadzać ewentualność, że natkną się u mnie na nagich ludzi. Albo tresowane zwierzęta.

Roześmiałam się.

– Nie wymyślaj, twoje życie prywatne nie jest aż tak ekscytujące.

– Tylko ci się tak wydaje. Jak sama zauważyłaś, jest prywatne.

– Zatem odpowiedź brzmi „nie”?

– Czy muszę od razu składać długoterminowe deklaracje? Nie możesz po prostu przywozić ich, kiedy zdarzy się potrzeba?

– Ale właśnie się zdarzyła. Wysłali mnie z pracy na kurs ogrodnictwa, zajęcia są co sobotę przez najbliższe półtora miesiąca. Będę ilustrować przewodnik po warzywach i zleceniodawcy uznali, że zrobię to lepiej, jeśli nauczę się je uprawiać.

– Być może mają rację.

– Wątpię. Z Klasztorami Europy XIV wieku poradziłam sobie znakomicie, a nie jestem ani mnichem, ani Francuzką, ani sześćsetletnim truposzem.

– Słuszna uwaga. Nie możesz ich zabrać ze sobą?

– Mogłabym, ale pomyślałam, że wolałyby posiedzieć u ciebie.

– A może będę chodzić z tobą na zajęcia i przy okazji pomogę przy dzieciakach?

Aż odjęłam telefon od ucha, spoglądając na niego z niedowierzaniem.

– Dobrze się czujesz? Ogrodnictwo? Serio?

Westchnęła.

– Moja praca mnie dobija. Właśnie spędziłam dwie godziny, wisząc na telefonie i wrzeszcząc na ludzi, których nigdy nie spotkam, ale którzy trzymają przyszłość naszej firmy w swoich śliskich łapskach. W transporcie zaginął pewien bardzo ważny przedmiot i nikt nie umie wymyśleć, co się z nim stało.

– O rany, „wymyśleć”? Ty chyba naprawdę jesteś zła.

– Pocałuj mnie w nos.

– Co to był za przedmiot?

– A, takie tam, jak zwykle. Bezcenna tysiącletnia rzeźba przedstawiająca konia.

– Może trafiła do innego opakowania albo coś.

– Ona jest naturalnych rozmiarów. A na końskim grzbiecie siedzi naga kobieta trzymająca w górze bezgłowe ciało orła. Ale poza tymi drobnostkami naprawdę łatwo ją przeoczyć.

– W porządku. – Urwałam. – Nie wiem, co ci powiedzieć. Powodzenia z zaginionym koniem.

Rozłączyłyśmy się. Naprawdę, nasze rozmowy z każdym dniem coraz bardziej przypominają dyskusje starego dobrego małżeństwa. Nie licząc oczywiście tego bezgłowego orła, chociaż zawsze powtarzam, że nigdy nie wiadomo, o czym ludzie gadają za zamkniętymi drzwiami.

– Że co? – Mina Annabel w lusterku była pełna sceptycyzmu.

Znów siedziałyśmy w samochodzie. Powinnam sobie kupić pokrowiec na siedzenie z drewnianych koralików, podobno są niezłe na kręgosłup, chociaż jego wzór pewnie na stałe odbiłby mi się na tyłku, a i bez tego mam tam za dużo górek i dołków.

Jechałyśmy ze szkoły do domu. A właściwie stałyśmy w kolejce do wyjazdu ze szkolnego parkingu. Kłopot z kolejkami na szkolnym parkingu jest taki, że nauczycielki wykorzystują je, aby pokazać ci, jak bardzo lubią twoje dzieci, a co za tym idzie – ciebie. Być może wyciągam zbyt daleko idące wnioski, ale jak inaczej wyjaśnić fakt, że często stoję z przodu kolejki, z widokiem wprost na jedną z moich córek, która dłubie w nosie z subtelnością Howarda Cartera buszującego po grobowcu Tutenchamona, a tymczasem nauczycielki zawzięcie wyławiają z tłumu inne dzieci, by odprowadzić je do aut czekających daleko z tyłu? W autach tych siedzą bowiem rodzice, którzy przysyłają do szkoły ciasteczka. I którzy pamiętają o tym, by po przyjęciu urodzinowym napisać liścik z podziękowaniem oraz by wcisnąć dzieciaka w czyste ciuchy częściej niż raz w tygodniu. One, te nauczycielki, oczywiście zawsze traktują mnie uprzejmie, ale mówią rzeczy w stylu: „Och, Annabel jest naprawdę wyjątkowa” albo: „Clare znów powiedziała na lekcji coś bardzo zabawnego”. Albo: „Pani Girvan, pani córka ma niezwykle rozwinięte słownictwo. Właściwie nie wiem nawet, czy tygrysy posiadają łechtaczki”.

Spokojnie odpowiedziałam na pytanie:

– Nauczymy się hodować roślinki.

– A ja już umiem! – zapaliła się Clare. – Robimy to w szkole.

Zerknęłam na nią przez ramię.

– Naprawdę?

Skinęła głową. Annabel potwierdziła rewelacje siostry:

– Maluchy mają na dziedzińcu ogródek. Często widać, jak grzebią w ziemi.

– A ja raz pocałowałam robala.

Czy wspominałam, że Clare jest nieśmiała?

– On ciebie też pocałował?

Roześmiała się.

– Mamo! Skąd wiesz, że to był on? Robale to są naraz chłopcy i dziewczynki!

Hm. Brawa dla programu szkolnictwa publicznego w Los Angeles.

– Robale to hermafrodyty – sprostowała Annabel.

– Nieprawda, chłopcy i dziewczynki – upierała się Clare.

Już prawie wyjechałyśmy na ulicę.

– Tak czy inaczej, zaczynamy w sobotę. Zobaczycie, będzie fajnie. Weźmiemy ze sobą ciocię Rachel.

– Czy mogę poprosić o czas do namysłu? – Najwyraźniej Annabel zamierzała skonsultować tę decyzję ze swoimi prawnikami.

– Ja tam się nie muszę namyślać. – Clare nie potrzebowała niczyjego pozwolenia.

Zaparkowałyśmy przed domem i wypuściłam dzieci z samochodu, cofając się lekko przed minikaskadą śmieci, które wysypały się ze środka, gdy tylko otworzyłam drzwi. Zawsze łatwo poznać, gdzie stoi mój samochód: opakowania po batonikach z granolą, pogięta słomka od kartonika z sokiem, brudna chusteczka. Mamusina wylinka. Wyobraziłam sobie tropiciela z jednego z rdzennych plemion, który kuca, pochylony nad chodnikiem: „Pulchna kobieta w średnim wieku zmierzała na południe w otoczeniu młodych”. Potem wyprostowałby się i ze współczuciem potrząsnął majestatyczną głową: „Poruszała się bardzo powoli”.

Zatrzasnąwszy drzwi, zauważyłam w rynsztoku odłamki szyby samochodowej i natychmiast zaczęłam się zastanawiać, czy leżą tam od dnia wypadku. Oczywiście tak nie było, jednak migawki tamtego wydarzenia często stają mi nieproszone przed oczami. Rozbite szkło. Gwałtowny trzask drzwi samochodu. Rozlana na ulicy, jeszcze parująca kawa. Trzeszczące radia służb ratunkowych.

Kiedy zginął Dan, przyjechali bardzo szybko, choć nie słyszałam syren. Stałam w kuchni, rozpamiętując naszą ostatnią kłótnię, wypowiadając te wszystkie słowa, które powinnam była wypowiedzieć wcześniej. Poprzedniego wieczoru położyliśmy się spać wściekli i równie wściekli się obudziliśmy, cały ranek syczeliśmy na siebie, aż ku obopólnej irytacji musieliśmy odłożyć awanturę na później, żeby Dan mógł odwieźć dzieci do przedszkola i żłobka.

„Niedługo wrócę”, rzucił na koniec, ale nie brzmiało to jak miłe, pocieszające zapewnienie, raczej jak groźba Terminatora, jakby chciał dodać: „Jeszcze z tobą nie skończyłem”. Zresztą to przecież nie miało znaczenia. Nie wrócił i nie wróci już nigdy.

Odpędziłam wspomnienia i spojrzałam na dziewczynki, które właśnie wysiadały z samochodu, jak to małe dzieci, na wpół wyskakując, a na wpół wypadając na chodnik. Potem sięgnęłam na tylne siedzenie po plecaki, prace na plastykę i zabłąkane buty. Gdy podeszłam do drzwi, usłyszałam szczekanie naszego labradora Franka, który powitał nas radośnie, obwąchując dzieci w poszukiwaniu przysmaków, po czym zaczął szurać grubym zadem po dywanie.

– Mamo, Frank znów ma robaki – oznajmiła Annabel, mój mały weterynarz, włączając telewizor.

– Może tylko swędzi go pupa – podsunęła Clare. – To się zdarza.

Westchnęłam i zaczęłam opróżniać zmywarkę. Pies ma robaki. Clare trzeba zaplombować mleczny ząb, bo jestem złą matką i daję jej cukier. Moja siostra wprosiła się na obiad. Ja tymczasem od pięciu miesięcy nie byłam u fryzjera i zaczęłam przypominać Kuzyna To. Kuzyn To był oczywiście blondynem, ja jestem mysią szatynką, ale jednak. Niechcący uchwyciłam kątem oka swoje odbicie w kuchennym oknie i przez chwilę wydawało mi się, że widzę swoją matkę. Cudownie.

Mniej więcej godzinę później do kuchni wkroczyła Rachel.

– Czy zauważyłaś, że upodabniasz się do Kuzyna To? – Odłożyła na blat torby z zakupami i wzięła na ręce Clare, która wywrzaskiwała coś o psie i robakach. – Chwila, kto ma robaki? Ty? – Spojrzała na Annabel. – Ty też?

– Tak. – Annabel, nieobecna dla świata, z kamienną twarzą wpatrywała się w ekran telewizora. – Setki robaków.

Nastawiłam wodę na makaron i zabrałam się do przygotowywania obiadu. Przypomniałam sobie, jak moja matka siekała cebulę przy dźwiękach radia, obok stała puszka po pomidorach z wetkniętą do środka drewnianą łyżką, a w powietrzu pachniało topionym masłem. Ciekawe, czy była wtedy tak samo rozczarowana życiem jak ja obecnie. Codziennie o czwartej po południu gotowałam obiad dla dzieci – no i dla siebie, bo inaczej musiałabym jeść sama albo wcale – potem małe (przy odrobinie szczęścia) go zjadały, szły się kąpać, wkładały piżamy, słuchały opowieści na dobranoc, zasypiały. Kiedy jeszcze żył Dan, zwykle pojawiał się w domu w połowie bajki, z głową pełną dorosłych myśli i narzekań na pracę, co przynajmniej stanowiło pewne wizualne urozmaicenie oraz dawało nadzieję na dyskusję z użyciem słów mających więcej niż dwie sylaby. Teraz często zastępuje go Rachel, nawet z powodzeniem, choć czasem przyłapuję się na tym, że nucę pod nosem motyw przewodni z Ciekawskiego George’a w sposób, który jest prawdopodobnie objawem atrofii komórek mózgowych.

Rachel oparła się o blat i spojrzała na mnie uważnie.

– Wściekasz się o tego Kuzyna To, prawda? Przepraszam. Nie pomyślałam. Właściwie bardziej przypominasz mi Morticię. Wciąż jeszcze widać ci kawałek twarzy. Zresztą bardzo ładny.

Spojrzałam na nią w milczeniu, rozdzielając drewnianą łyżką grudkę pokrojonego w kosteczkę bekonu. Moja siostra była cudowna, zarówno jeśli chodzi o wygląd, jak i osobowość. Była singielką, ale raczej z wyboru i bynajmniej nie żyła w celibacie. Kiedyś wyszła za mąż, bardzo młodo, a potem przysięgła sobie nie popełnić drugi raz tego błędu. Była ode mnie wyższa i szczuplejsza (ale potrafiłam jej to wybaczyć, w końcu nie urodziła dzieci), miała ładniejsze włosy i jędrniejsze uda, a jednak często udowadniała, że stawia mnie i dziewczynki wyżej niż własne plany. Czasem martwiłam się, że smutne wydarzenia, do jakich doszło w moim życiu, ograniczyły jej wolność. Kiedyś jej o tym powiedziałam, na co odparła, że smutne wydarzenia w moim życiu są również smutnymi wydarzeniami w jej życiu.

– Hej, mój szwagier, którego bardzo kochałam, zginął w wypadku samochodowym, a moja siostra na moment zbzikowała, musiałam więc zająć się jej dzieciakami. To mnie się to zdarzyło, pamiętasz? Jesteś tylko pomniejszą postacią dramatu pod tytułem Życie Rachel Anderby, w roli głównej Rachel Anderby, reżyseria Rachel Anderby, scenariusz Rachel Anderby. W moim życiu jesteś bohaterką drugoplanową, Lili, na liście obsady nawet dzieciaki są przed tobą.

Wiedziałam jednak, że bycie dostępną dla mnie sporo ją kosztowało i że ona wie, że ja wiem, że gdyby przyszło mi kiedyś oddać jej nerkę albo zasłonić ją przed strzałem, zrobiłabym to bez wahania. Jednak w jej życiu towarzyskim mnóstwo się ostatnio działo i bywało, że miała zajęte całe weekendy.

Odcedziłam makaron.

– Co robisz w sobotę po południu? – spytałam. – Po naszej ekscytującej lekcji ogrodnictwa?

– Idę na randkę, a co myślałaś? – Składała serwetki w łabędzie, czego nauczyła się pewnego lata jako kelnerka w restauracji w wesołym miasteczku. Tamte trzy miesiące wydawały się wówczas jedną wielką słoneczną pijacką orgią pracowników sezonowych, ale serwetkowe origami sprawiło, że nie poszły na marne. Gdyby nie to, spędziłaby całe lato, uprawiając fantastyczny, wolny od wyrzutów sumienia seks z innymi szczęśliwymi młodymi ludźmi, a co to w zasadzie za rozrywka?

– Z kim? – Uniosłam brwi, pilnując jednak, by pytanie zabrzmiało neutralnie, czego z kolei ja nauczyłam się pewnego lata podczas stażu w wydawnictwie (zero seksu, zero origami, za to mnóstwo darmowej ironii i tyle zakładek do książek, ile zdołałam unieść).

– Z takim jednym, nie znasz.

– Kolega z pracy?

Rachel pracowała w międzynarodowej firmie zajmującej się importem i eksportem dzieł sztuki oraz zabytków. Kierowała działem logistyki i często można było usłyszeć, jak rozmawiając przez telefon, mówi coś w stylu: „Sarkofag może przenocować w Kairze, ale lepiej żeby wylądował w Budapeszcie przed wtorkiem, inaczej papież się wścieknie”. Poznawała przy okazji wielu mężczyzn, ale nigdy nie umawiała się z kimś, kto współpracował z jej firmą. Była trochę puszczalska, powiedzmy to sobie otwarcie, miała jednak swoje zasady.

– Tak jakby. Poznałam go na pewnym wernisażu.

– Fajny?

Uśmiechnęła się.

– Nie, odrażający, koślawy i z zezem. Uznałam, że czas poszerzyć horyzonty.

– Nieźle.

– Mamusiu?

Spojrzałam w dół. W kuchni pojawiła się Clare.

– Tak, kochanie? – Zatknęłam jej pasmo włosów za ucho i pogładziłam po policzku. Fizyczna doskonałość małego dziecka czasami aż zapiera człowiekowi dech w piersiach.

Czy ona w ogóle ma pory?

– Chcę malować.

– Nie teraz, kochanie. Zaraz będzie obiad.

– Ale ja bardzo, bardzo chcę. – Niestety fizyczna doskonałość często łączy się z bezbrzeżnym egoizmem. Włosy opadły jej z powrotem na policzek.

– Rozumiem, skarbie, ale nie teraz. Może rano.

– Teraz.

Najwidoczniej była głodna. Odsunęła głowę, żebym nie mogła poprawić jej włosów.

– Idź powiedzieć siostrze, żeby przyszła na obiad, dobrze?

Rozważała, czy nie zrobić awantury, na jej zmarszczonym czole wyraźnie odbijała się walka głodu z rozdrażnieniem. W tym momencie do akcji wkroczyła Rachel, porwała ją na ręce, obróciła głową w dół i zaniosła do Annabel. Wrzuciłam odcedzony makaron na patelnię, dodałam jajko, ser, bekon, masło oraz cebulę i zamieszałam, żeby jajko lekko się ścięło.

Zaniosłam patelnię do stołu. Dotarłam tam pierwsza i kiedy dzieci usiadły, obiad parował już na talerzach. Pogratulowałam sobie w duchu, ponieważ nikt inny nie zamierzał tego zrobić.

Rachel spojrzała na mnie.

– Możesz pójść ze mną na tę randkę, jeśli chcesz. Ten facet na pewno ma jakiegoś kolegę. – Spróbowała makaronu. – Właściwie mam nadzieję, że więcej niż jednego, choć możliwe, że przez tego zeza zniechęca do siebie ludzi.

Zmarszczyłam brwi.

– Nie gadaj głupot.

Nigdy nie rozmawiałam z nikim o mężczyznach przy dzieciach, a ponieważ miałam je przy sobie niemal cały czas, mogłam z łatwością unikać tego tematu. Nie byłam gotowa na randki, dziewczynki też nie były gotowe, bym na nie chodziła, i nie zamierzałam zacząć, póki nie skończą studiów. Oczywiście uważałam, że po liceum powinny zrobić sobie rok przerwy i wybrać się w podróż po Europie. Poza tym istniała spora możliwość, że zechcą pisać doktorat. Nie musiałam się więc martwić mężczyznami co najmniej przez następne dwadzieścia lat – a po takim czasie i tak wszystko tam, w dole, zasklepi mi się niczym u lalki Barbie.

Przyniosłam szklanki z wodą, potem poszłam jeszcze po swój talerz i wreszcie usiadłam.

– Mamusiu.

Annabel nawijała makaron na widelec – dopiero niedawno nauczyła się tej sztuczki. Często trwało to dłużej, niż powinno, ale opanowanie takich umiejętności wymaga wprawy.

– Tak, kotku? – Sięgnęłam po więcej sera.

– Mówiłam ci, że mam chłopaka?

Zerknęłam na Rachel.

– Nie. Kto to taki?

– James.

Okej, przynajmniej dzieciak, którego znałam. Prawdziwy, nie wymyślony.

– Naprawdę? Lubię Jamesa. Jest bardzo miły.

Zapchałam usta makaronem i w duchu podziękowałam Bogu za Włochów. Spaghetti, pizza, lody. Gdyby nie zajmowali się głównie uprawianiem seksu i śmiganiem po ulicach na swoich vespach, całkiem możliwe, że rządziliby światem.

Annabel się skrzywiła.

– To straszny głupek. Ale jest moim chłopakiem.

– Wie o tym?

Spojrzała na mnie z oburzeniem.

– Nie! Oczywiście, że nie!

Rachel popatrzyła na Clare.

– Ty też masz chłopaka?

– Nie, ja mam męża. – Clare uśmiechnęła się z buzią pełną spaghetti.

– Naprawdę? – Rachel nie przerwała jedzenia. – A kto jest twoim mężem?

– Frank.

Frank na dźwięk swojego imienia zabębnił ogonem o podłogę.

– Hm. Wiesz, że twój mąż ma robaki?

Clare pokiwała głową.

Annabel była cierpliwa, lecz stanowcza. Odłożyła widelec.

– Clare, nie można wziąć ślubu z psem.

– A ja wzięłam. Stało się.

To było jedno z jej ulubionych powiedzonek. „Stało się” było konstatacją kwitującą wiele rzeczy, takich jak zabazgrane kredką ściany, obsikana podłoga czy nielegalne opychanie się cukierkami. Co się stało, to się nie odstanie, koniec kropka. Clare uwielbiała podsumowania.

– Ale człowiek nie może wziąć ślubu z psem.

– Czemu nie? Przecież kocham Franka.

Annabel pokiwała głową.

– Ja też.

– A kiedy ludzie się kochają, to się żenią.

Annabel znów przytaknęła, choć Rachel już otwierała usta, by wyrazić sprzeciw. Zmroziłam ją wzrokiem i leciutko pokręciłam głową.

– Czyli on jest twoim mężem? – zwróciła się do mnie Annabel, wyraźnie nieprzekonana. – Mamo, nie można wziąć ślubu z psem.

– Bel, twoja siostra jest za mała, żeby brać ślub z kimkolwiek. Ale jeśli chce mówić, że są z Frankiem mężem i żoną, a nie kundlem i przedszkolakiem, to chyba nie powinnyśmy jej tego zabraniać?

Starsza córka spojrzała na mnie z namysłem.

– Posłuchaj – ciągnęłam. – Nie miałaś nic przeciwko, kiedy w zeszłym tygodniu przez trzy dni udawała, że wanna to rafa koralowa pełna jadowitych węgorzy. Pamiętaj, że Clare ma dopiero pięć lat.

– Chociaż – wtrąciła Rachel – Frank ma prawie osiem, jest sporo starszy.

Popatrzyłam na nią.

– Tak, właśnie to martwi mnie najbardziej: różnica wieku.

– Ale to głupie. – Annabel nie zamierzała ustąpić.

– Co z tego? Na świecie dzieje się sporo głupich rzeczy, nie można wciąż być poważnym.

Clare błędnie zinterpretowała niezadowolenie siostry:

– Hej, jeśli chcesz, możesz wziąć ślub z Henrym.

Henry był królikiem. Mieszkał w klatce w ogrodzie i muszę przyznać, że nieraz zdarzało mi się zapomnieć o jego istnieniu.

Rachel parsknęła śmiechem.

– Czekajcie, ja chcę wyjść za Henry’ego. Jest taki słodki!

Trudno było temu zaprzeczyć.

– Jest chyba dla ciebie trochę za niski?

– Za to jaki puchaty. – Annabel wreszcie dała się ponieść nastrojowi rozmowy. – Ma wielkie uszy jak ten chłopak, z którym przyszłaś do nas na Gwiazdkę.

Rachel prychnęła.

– Jakim cudem pamiętasz takie rzeczy? Ja już prawie całkiem o nim zapomniałam.

Clare dopiero się rozkręcała:

– A mama może się ożenić z Jane.

Jane była kotką. Annabel znów spochmurniała.

– Mama nie może się ożenić z Jane. Po pierwsze, Jane to dziewczyna, a dziewczyny nie mogą się żenić z dziewczynami... – Rachel otworzyła usta, by zaprzeczyć, ale Annabel mówiła coraz głośniej: – Po drugie, Jane jest kotem, przecież koty się nie żenią, a po trzecie, mama jest żoną taty, a nie można być w małżeństwie z dwiema osobami naraz.

– Kto ma ochotę na deser? – zaćwierkałam, wstając.

– Ale tata nie żyje – oznajmiła stanowczo Clare.

Zaczęłam trzaskać talerzami.

– Może zjemy lody?

– Tak, ale wciąż są małżeństwem.

Pośpiesznie otworzyłam zamrażalnik.

– Ale tata nie żyje. Stało się.

Policzki Annabel powoli czerwieniały, co nie zwiastowało nic dobrego.

– Tak, ale wciąż są małżeństwem, więc mama nie może ożenić się z nikim innym. Już nigdy.

Podjęłam jeszcze jedną próbę:

– Ooo, sos czekoladowy, kto chce trochę?

Clare zmarszczyła brwi.

– A jeśli kogoś pokocha? Wtedy może się ożenić.

– Macie ochotę na pianki?

Annabel wstała i zrozumiałam, że nieuchronnie zbliża się awantura. Na szczęście nie uszło to również uwadze Rachel.

– Do wanny! – wrzasnęła, zrywając się z krzesła, i chwyciła Clare w objęcia.

Wzięłam na ręce Annabel, która zaczynała się trząść. Bywało, że przez kilka tygodni ani razu nie wspominała o ojcu. Ale od czasu do czasu zupełnie się rozsypywała. Niejednokrotnie przez coś, co powiedziała Clare, dla której to wszystko miało mniejsze znaczenie. Kiedy zginął Dan, miała niecały rok. Tata to było dla niej tylko słowo, inni ludzie mieli ojców, tak samo jak miewali konie albo odrę.

Rachel ruszyła do łazienki, całując Clare po brzuchu, a ja usiadłam i wzięłam Annabel na kolana.

– Skarbie, kocham cię, kocham Clare i ciocię Rachel. Nie zamierzam za nikogo wychodzić za mąż, rozumiesz?

Mała zaczęła już cicho popłakiwać i tylko przytaknęła bez słowa. Przytuliłam ją i pogłaskałam po głowie.

– Zawsze będę kochała tatę, wiesz? On zawsze będzie twoim tatusiem, on i nikt inny. A ja zawsze będę twoją mamą.

– A ciocia Rachel zawsze będzie ciocią?

Skinęłam głową, wtulając policzek w jej włosy.

– A babcia...

– Tak, babcia zawsze będzie twoją babcią.

– A Frank?

Spod stołu znów zaczął dochodzić dźwięk uderzającego o podłogę ogona. Uśmiechnęłam się.

– Frank zawsze będzie mężem Clare.

Wreszcie się roześmiała, więc zaniosłam ją do łazienki.

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej

Tytuł oryginału: The Garden of Small Beginnings

Copyright © 2017 by Dorset Square, LLC

Copyright © for the translation by Martyna Tomczak

Redaktor prowadzący: Olga Orzeł-Wargskog

Wydawca prowadzący: Agnieszka Urbanowska

Opracowanie typograficzne książki: Daniel Malak

Rysunki: Laura K. Corless

Adiustacja i korekta: Ewa Polańska Kropka

Projekt okładki: Eliza Luty

Fotografia na okładce: © James Darell / Cultura / Getty Images

Grafika na okładce: © Ola-la / Shutterstock.com

ISBN 978-83-7515-673-7

www.otwarte.eu

Wydawnictwo Otwarte sp. z o.o., ul. Smolki 5/302, 30-513 Kraków

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com

KSIĄŻKI TEGO AUTORA

Ogród małych kroków 

POLECANE W TEJ KATEGORII

Mroczny las Sztuka kochania Kocham Rzym Czas pokaże Nie tacy oni straszni After 4. Bez siebie nie przetrwamy