Literacka Nagroda NIKE - nominacje 2015. 20 książek, w tym aż 15 w ebooku!

Literacka Nagroda NIKE - nominacje 2015. 20 książek, w tym aż 15 w ebooku!

14 maja, podczas pierwszego dnia Warszawskich Targów Książki ogłoszono 20 nominacji do nagrody NIKE 2015. Kto zdobędzie tytuł najlepszej książki roku okaże się w pierwszą niedzielę października. Ale już na początku września poznamy siódemkę ścisłych finalistów. Przypomnę, że fundatorem Nagrody Literackiej Nike są Gazeta Wyborcza oraz Fundacja Agora. Zwycięzca otrzymuje 100 tys. zł oraz statuetkę Nike dłuta Gustawa Zemły. No i ten prestiż... Także jest o co walczyć.

Wśród nominowanych nazwiska, które od lat znajdują się w ścisłej czołówce pretendujących do tej nagrody. Czy Tokarczuk, Stasiuk, a może Tkaczyszyn-Dycki otrzymają statuetkę po raz drugi? A może wszystkich zaskoczy debiutant, Piotr Nesterowicz? Jak na moje oko to jest mocny rok, także chyba nie ma 100% pewniaka. A wy kogo obstawiacie?

20 książek, w tym aż 15 w ebooku!

Brakuje w wersji elektronicznej tomików poezji, ale tutaj trochę rozumiem wydawnictwa, ponieważ konwersja do formatu epub i mobi jest droższa niż w przypadku prozy. No i do tego poezja się niestety także słabiej sprzedaje niż beletrystyka czy inne gatunki literackie. Natomiast liczę, że Świat Książki szybko dorzuci do swojej oferty ebooka Magdaleny Grochowskiej. Zakładam, że brak e-booka, to tylko wypadek przy pracy.

Poniżej lista książek nominowanych do tegorocznej nagrody NIKE. Tam gdzie jest dostępny ebook, jest okładka i opis książki. Link kieruje do katalogu z e-bookiem. Jeżeli chcecie sprawdzić, jak zapowiada się e-book, polecamy kliknięcie na karcie książki  W większości przypadków będziecie mogli przeczytać online pierwsze10% ebooka całkowicie za darmo, bez ściągania pliku na dysk.

Przeczytajcie, zanim kupicie! 


UPDATE

NIKE 2015 zdobywa Olga Tokarczuk za książkę "Księgi Jakubowe". Tokarczuk jest pierwszą kobietą, która została dwukrotnie uhonorowana tą prestiżową nagrodą literacką. Wczoraj otrzymała też nagrodę publiczności! BRAWO!

Księgi JakuboweOlga Tokarczuk, Wydawnictwo Literackie

Księgi Jakubowe, Olga Tokarczuk, Wydawnictwo Literackie ebook

Opis: Rok 1752. Do Rohatyna na Podolu przybywają kasztelanowa Katarzyna Kossakowska i towarzysząca jej poetka Elżbieta Drużbacka. Jednym z gości na powitalnej kolacji jest miejscowy proboszcz Benedykt Chmielowski, autor pierwszej polskiej encyklopedii. Ksiądz i poetka, osoby rozmiłowane w księgach, szybko znajdują wspólny język rozpoczynają rozmowę, którą później kontynuować będą  w listach. Nieco później, także na Podolu, pojawia się młody, przystojny i charyzmatyczny Żyd - Jakub Lejbowicz Frank. Tajemniczy przybysz z odległej Smyrny zaczyna głosić idee, które szybko dzielą społeczność żydowską. Dla jednych heretyk, dla innych zbawca już niebawem ma wokół siebie krąg oddanych sobie uczniów, zaś wywołany przezeń ferment może odmienić bieg historii. Niemal tysiąc stron, kilkadziesiąt wątków i postaci Księgi Jakubowe imponują literackim rozmachem,  wielością poziomów i możliwych interpretacji. Olga Tokarczuk pełnymi garściami czerpie z tradycji powieści historycznej, poszerzając jednocześnie jej granice gatunkowe. Z ogromną dbałością o szczegóły przedstawia realia epoki, architekturę, ubiory, zapachy. Odwiedzamy szlacheckie dwory, katolickie plebanie i żydowskie domostwa, rozmodlone i zanurzone w lekturze tajemniczych pism. Na oczach czytelników pisarka tka obraz dawnej Polski, w której egzystowały obok siebie chrześcijaństwo, judaizm, a także islam.

Księgi Jakubowe to nie tylko powieść o przeszłości. Można ją czytać również jako refleksyjne, momentami mistyczne dzieło o samej historii, jej zakrętach i trybach, które decydują o losach całych narodów. To właśnie w połowie XVIII wieku, u progu Oświecenia i przed rozbiorami, wybitna pisarka poszukuje odpowiedzi na pytania o dzisiejszy kształt naszej części Europy.

 


Nominacje do Nagrody NIKE 2015 - ścisła 7 finalistów:

POWIEŚCI

1. Matka MakrynaJacek Dehnel, W.A.B.

Matka Makryna, Jacek Dehnel, ebook 

Opis: Historia słynnej oszustki religijnej podziwianej przez papieży i… Juliusza Słowackiego. Matka Makryna to monolog przeoryszy klasztoru bazylianek w Rzymie, matki Makryny Mieczysławskiej. W latach 40-tych XIX wieku stała się obiektem fascynacji i uwielbienia polskiej emigracji i europejskiej prasy, kiedy opowiedziała o prześladowaniach, jakie spotkały ją ze strony władz rosyjskich. Sięgnęła szczytów władzy, zarówno świeckiej jaki kościelnej.

2. GugułyWioletta Grzegorzewska, Czarne

Guguły, Wioletta Grzegorzewska, Czarne ebook

Opis: Wiolka mieszka w małej wsi Hektary na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Jej świat wypełniają: chodzenie do szkoły, polowanie na chrabąszcze, zabawy z rówieśnikami, rozmowy z ojcem, podglądanie tajemniczej krawcowej i oczekiwanie na przyjazd Jana Pawła II. To tutaj po raz pierwszy doświadcza miłości, erotyki i śmierci. Książka Wioletty Grzegorzewskiej to znakomita ballada o polskiej wsi w czasach PRL-u i dojrzewaniu, które smakuje jak cierpkie guguły.

3. SońkaIgnacy Karpowicz, Wydawnictwo Literackie

Sońka, Ignacy Karpowicz, Wydawnictwo Literackie ebook

Opis: W życiu Sońki wszystko skończyło się dawno, dawno temu, wraz z wojną. Przeżyła i poczuła wtedy tyle, że później już ani żyła, ani czuła, mając jedynie wspomnienia i psią obrożę z gotyckim napisem. Przypadkowe spotkanie przy wiejskiej drodze daje początek opowieści, która wreszcie może zostać wysłuchana. Powiernikiem Sońki zostaje Igor - wzięty reżyser teatralny - który niespodziewanie znalazł się gdzieś poza zasięgiem sieci komórkowych. Na bieżąco przekształca historię staruszki w sztukę teatralną, tworząc własną wersję wydarzeń. A kiedy zdawać by się mogło, że wyczerpał już limit pomysłów, w wiejskiej chacie pojawia się Ignacy, o którym Igor uporczywie próbował zapomnieć... Sońka to wielka, ale kameralna, prosta, choć niełatwa, wyciszona, lecz kipiąca emocjami, pacyfistyczna, a jednocześnie brutalna historia przepełniona miłością. Autor wykorzystuje konwencję romansu wojennego, by opowiedzieć o  kiedyś i teraz; o tu i tam; o piekle i raju pamięci.  

4. Księgi JakuboweOlga Tokarczuk, Wydawnictwo Literackie

Księgi Jakubowe, Olga Tokarczuk, Wydawnictwo Literackie ebook

5. SzumMagdalena Tulli, Znak

Szum, Magdalena Tulli, Znak ebook

Opis: Najnowsza powieść jednej z najwybitniejszych polskich pisarek. Naznaczona emocjonalną intensywnością historia kobiety, próbującej przełamać towarzyszące jej od zawsze poczucie wyobcowania i poszukującej porozumienia z matką, z którą zawsze łączyły ją trudne relacje. To najodważniejsza, najbardziej osobista książka Magdaleny Tulli. Autorka ukazuje w niej uniwersalną prawdę o kondycji ludzkiej, w którą wpisany jest pierwiastek obcości, niedostosowania, a także dojmująca potrzeba wzajemnego zrozumienia i wybaczenia.

6. DrachSzczepan Twardoch, Wydawnictwo Literackie

Drach, Szczepan Twardoch, Wydawnictwo Literackie ebook

Opis: Drach wie. Wraz z kilkuletnim Josefem przygląda się świniobiciu. Jest październikowy poranek 1906 roku i, choć chłopiec nie ma o tym pojęcia, ryk zarzynanego zwierzęcia oraz smak wusztzupy powrócą do niego kilkanaście lat później, gdy po zakończeniu wojny będzie powracał na Śląsk. Nikodem nigdy nie był w wojsku. Jest za to wziętym architektem. Z poprzedniego związku ma pięcioletnią córkę, a po samochodowym wypadku bliznę nad lewym uchem. Właśnie rozstaje się z żoną, by ułożyć sobie życie z inną. Drach jest jednak świadomy, że dziewczyna coraz bardziej wymyka się mężczyźnie. Między Josefem a Nikodemem piękne, podłe, smutne i — ostatecznie — tragiczne losy dwóch rodzin; wiek wojen i powstań, śmierci i narodzin, miłości, zdrad i marzeń, które nigdy się nie spełnią. Drach o nich wie. Widzi przeszłość i zna przyszłość. Dla niego wszystko jest teraz…

 

7. Przez sen, Jacek Podsiadło, Teatr NN Brama Grodzka

 

RESZTA NOMINOWANYCH - SZEROKA LISTA

8. Wschód, Andrzej Stasiuk, Czarne

Wschód, Andrzej Stasiuk, Czarne ebook

Opis: Najnowsza książka Andrzeja Stasiuka to niezwykły zapis podróży na Wschód – podróży we wspomnienia do obrazów z dzieciństwa spędzanego u dziadków na Podlasiu i podróży tam, skąd wyszły oddziały Czyngis-chana, tam, gdzie historia jest jak geologia i tektonika: nieunikniona, nieprzewidywalna, miażdżąca, tam, gdzie lucyferycznym blaskiem świeci nowa potęga – do Rosji, Chin i Mongolii. To próba uchwycenia cienia Wschodu, który na nas pada. Opowieść o tęsknocie, pragnieniu i strachu. I o tym, jak umyka przestrzeń, a powraca pamięć.

POEZJA:

9. Świat fizycznyŁukasz Jarosz, Znak

Świat fizyczny, Łukasz Jarosz, Znak ebook

Opis: Łukasz Jarosz - ur. w 1978 roku, poeta, muzyk. Perkusista, wokalista i autor tekstów grup: Chaotic Splutter, Lesers Bend, Mgłowce, Zziajani Porywacze Makowców. Autor sześciu tomów poetyckich: „Soma” (2006), „Biały tydzień” (2007), „Mimikra” (2010), „Spoza” (2011), „Wolny ogień” (2011), „Pełna krew” (2012). Laureat wielu konkursów poetyckich, m.in.: im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, im. Rafała Wojaczka, im. Rainera Marii Rilkego. Jego debiutancka książka poetycka „Soma” została wyróżniona I nagrodą w „Konkursie Młodych Twórców im. Witolda Gombrowicza” Fundacji Kultury oraz otrzymała nagrodę „Złoty Środek Poezji” na najlepszy poetycki debiut książkowy (2007).  „Pełna krew” została uhonorowana Nagrodą Literacką im. Wisławy Szymborskiej (2013). Jego wiersze tłumaczone były na język chorwacki, włoski, angielski i niemiecki. Publikował m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, „Gazecie Wyborczej”, „Twórczości”. Mieszka w Żuradzie pod Olkuszem."

10. Klangor, Urszula Kozioł, Wydawnictwo Literackie

Klangor, Urszula Kozioł, Wydawnictwo Literackie ebook

Opis: Dramatyczne treny po śmierci Ukochanego. Gwałtowna dotkliwość tej autorefleksji.  Mistrzowska liryka,  ukazująca słowa i wiersze jako najistotniejsze elementy wiążące podmiot liryczny utworów z żywiołem życia, ze światem, tak teraz niepełnym, okaleczonym, ubywającym. Czy  to  moja   najostatniejsza  książka? No nie  wiem.  Tyle    milczeń, zamilczeń  aż  porobiły  się  z  tego  bryły i  słupy  tarasujące  wyjście. Mogę    poruszać  się  jedynie  slalomem  po  tej    przestrzeni, tak  jak  slalomem  już poruszam  się  w  mieszkaniu  wśród  całej  sterty   papierzysk  - czy  w  takich  warunkach  można  się  dogadać ze  sobą!

11. Umlauty, Tomasz Pietrzak, Forma

12. Nauka o ptakach, Michał Książek, Fundacja Sąsiedzi

13. Kochanka Norwida, Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, Biuro Literackie

14. AsymetriaAdama Zagajewskiego, a5

Asymetria, Adama Zagajewskiego, a5 ebook

Opis: Jeden z najwybitniejszych współczesnych poetów publikuje tom potwierdzający artystyczną klasę i najwyższy poziom poetyckiego kunsztu. Na "Asymetrię" składają się wiersze pełne przestrzeni, powietrza i słońca, odwołujące się do pamięci ludzi i miejsc. Miejsc przywołanych jak pocztówki z wakacji i miejsc ważnych, jak miasto urodzenia. To również zbiór pełen wspomnień o ludziach ( niektóre już znamy, np. wiersz poświęcony Ruth Buczyńskiej) i wzruszających szkiców do portretu rodziców. 

 

BIOGRAFIE

15. Strzelecki, Magdalena Grochowska, Świat Książki

 

ESEJE

16. Prześniona rewolucjaAndrzej Leder, Krytyka Polityczna

Prześniona rewolucja, Andrzej Leder, Krytyka Polityczna ebook

Opis: W Polsce w latach 1939-1956 dokonała się rewolucja społeczna. Okrutna, brutalna, narzucona z zewnątrz, ale jednak rewolucja. Ta rewolucja niesłychanie głęboko przeorała tkankę polskiego społeczeństwa, tworząc warunki do dzisiejszej ekspansji klasy średniej, czyli mieszczaństwa, do najgłębszej być może od wieków zmiany mentalności Polaków: odejścia od mentalności określonej przez wieś i folwark ku tej zdeterminowanej przez miasto i miejski sposób życia. Ta rewolucja pozostaje jednak nieobecna w świadomości społecznej.

To książka o wydarzeniach, które nas ukształtowały, a o których wolimy nie pamiętać. Filozof bada naszą zbiorową amnezję, poddając psychoanalizie traumy najnowszej historii: okupację z Zachodu i rewolucję ze Wschodu, zagładę Żydów i likwidację ziemiaństwa, wyparte winy i nieopowiedziane krzywdy. Prześniona rewolucja to rzadkie w polskiej humanistyce połączenie głębokiego namysłu nad kulturą i literaturą z trzeźwą analizą kwestii politycznych i ekonomicznych - mocna lektura, która każe na nowo przemyśleć "polską duszę". Andrzej Leder wyjaśnia, dlaczego polska klasa średnia po 1989 roku tak polubiła sushi i jaki to ma związek z Zagładą i komunizmem.

17. PupillaKatarzyna Przyłuska-Urbanowicz, słowo/obraz terytoria

Pupilla, Katarzyna Przyłuska-Urbanowicz, słowo/obraz terytoria ebook

Opis: Słowo pupilla oznaczało w łacinie laleczkę, dziewczynkę, sierotę, osobę nieletnią znajdującą się pod czyjąś kuratelą - a zarazem źrenicę, pierwotnie nazywaną tak z powodu maleńkiego obrazu nas samych ("laleczki"), jaki dostrzegamy w oku osoby, na którą patrzymy. Jednak pupa to po łacinie również poczwarka, czyli stadium rozwojowe owadów, które podlegają przeobrażeniu zupełnemu. W miękko brzmiącym słowie pupilla tkwi już zatem zapowiedź radykalnej metamorfozy.
Namysł nad figurą dwudziestowiecznej nimfetki to opowieść o tym szczególnym splocie znaczeń; o zaskakującym aliansie etymologii, entomologii i optyki. W masowej wyobraźni wywrotowa fille fatale pojawia się przede wszystkim dzięki Nabokovowskiej Lolicie, choć nie jest to ani pierwsza, ani ostateczna spośród rozlicznych inkarnacji drapieżnej dziewczynki. Małoletnie kochanki wielokrotnie powracają w minionym stuleciu jako autorki anarchistycznych posunięć, językowej rebelii, estetycznych i filozoficznych wybryków, oszustw i pułapek. Ich historie należy dziś być może przeczytać przede wszystkim jako traktaty optyczne, w bohaterkach dostrzec zaś nie tyle ofiary nadużyć, ile ich sprawczynie.Pupilla to bowiem figura inicjacji, patronująca odbieraniu niewinności - intelektualnej, erotycznej, metafizycznej. Figura paradoksalna: mechanizm jej działania opiera się przecież na udawaniu kogoś, kto sam inicjacji potrzebuje. W tym właśnie tkwi jej siła i na tym między innymi polega groza zapowiadanego przez nią doświadczenia.

 

REPORTAŻE

18. AngoleEwa Winnicka, Czarne

Angole, Ewa Winnicka, Czarne ebook

Opis: W brytyjskiej prasie raz po raz pojawiają się artykuły o polskiej inwazji na Wyspy. Istotnie, według ostrożnych szacunków w ciągu ostatnich dziesięciu lat wyemigrowało tam ponad siedemset tysięcy Polaków. Mówi się o milionie, a czasem o dwóch. Ewa Winnicka podróżuje po Wielkiej Brytanii i oddaje głos owym najeźdźcom, wywodzącym się ze wszystkich grup społecznych. Pyta, jak polscy inteligenci, robotnicy, drobni przedsiębiorcy, studenci i bezdomni widzą kraj, do którego przybywają. Każda historia to gotowy scenariusz filmowy.Angole to przede wszystkim niejednoznaczny obraz tubylców: obywateli Wielkiej Brytanii, malowany nadzieją i rozczarowaniem, podziwem i lekceważeniem, wreszcie sukcesem i porażką polskich kolonizatorów. To fantastyczna kontynuacja Londyńczyków pół wieku później i w świecie bez granic.

Kim jest Anglik dla Polaka? Kim Polak dla Anglika? Ewa Winnicka wysłuchała kilkudziesięciorga polskich najeźdźców na Wyspy. Opowiedzieli jej, w jakie wpadali pułapki, jak się z nich wydobywali albo nie, jak zwyciężali, nieraz w wielkim stylu, jak walczyli o prawa pracownicze, nie tylko dla siebie. Aktualna, poważna i dowcipna książka reporterska dla wszystkich, zwłaszcza dla tych, którzy wybierają się w drogę. A wybrały się już podobno dwa miliony.

 19. CudownaPiotr Nesterowicz, Dowody na Istnienie

Cudowna, Piotr Nesterowicz, Dowody na Istnienie ebook

Opis: Jadwiga miała czternaście lat, gdy ukazała jej się na łące Matka Boska. Był 1965 rok, władze walczyły z ludową religijnością pod hasłem: Kościół do kruchty. Na łąkę przybywali pielgrzymi z całej Polski, a milicja siłą rozganiała nielegalne zgromadzenie. Wierni pili „cudowną” wodę ze źródełka, a sanepid ich przymusowo hospitalizował z powodu podejrzenia duru brzusznego. Wkrótce mieszkańcy Zabłudowa zwątpili w objawienie dziewczynki. Mieli jej za złe, że zabłudowski cud jest za mało cudowny, że nie postawiono na łące kościoła, że w czasie innych objawień Matka Boska powiedziała więcej niż u nich. Dzięki zachowanym raportom SB Piotr Nesterowicz relacjonuje historię „cudu zabłudowskiego” minuta po minucie. Rozmawia również z ponad sześćdziesięcioletnią Jadwigą. Kobieta do dzisiaj powtarza zdanie, które usłyszała od Maryi, gdy miała czternaście lat.

OPOWIADANIA:

20. W krainie czarówSylwia Chutnik, Znak

W krainie czarów, Sylwia Chutnik, Znak ebook

Opis: "Kątem oka widzę kadr, zielono i coś pomarańczowego obok. Działka. Leżak. Widoczki. On. Brakujący widok w moim życiu. Jestem jak Alicja. Tylko z deficytem czarów. Śmierć, strata, ból. Kiedy ostatecznie wychodzimy z bezpiecznego ogrodu dzieciństwa? Stajemy się dorośli, odpowiedzialni, dojrzali? Kiedy i od kogo uczymy się jak radzić sobie z trudnymi emocjami, jak radzić sobie ze sobą? Bohaterowie najnowszej książki Sylwii Chutnik to zwyczajni ludzie, którzy muszą radzić sobie w niezwyczajnych sytuacjach. Ich życie pełne jest kontrastów i nieoczywistości, a wybory nigdy nie są łatwe. We wspaniałym literackim stylu, pisarka odkrywa przed czytelnikiem pulsujący obraz codzienności, który ani przez chwilę nie jest zwyczajny i nie przestaje zaskakiwać".


 

Kto zdobędzie nagrodę? A kto najbardziej zachwyci czytelników? Nie zawsze to, co się podoba krytykom literackim i kapitule, podoba sie także nam. Bardzo jestem ciekawa ścisłej siódemki, tam już nie będzie słabszych tytułów. Choć wiadomo, liczy się tylko zwycięzca. Także do października!

 

Przyjemnej polskiej lektury!

 

Paulina Poniewska

2015-05-17, Kraków / Kielce